O projekcie

Archiwum Historii Mówionej www.e-historie.pl

"Archiwum Historii Mówionej" nie mogłoby powstać i rozwijać się bez dwóch grup. Pierwszą z nich jest grono młodych ludzi, którzy poświęcają swój wolny czas na zapoznanie się nieodległą przeszłością, dzięki rozmowom ze „Świadkami Czasu”. Częstokroć przy takich rozmowach odkrywają historię swojej małej Ojczyzny, poznają historię swojego regionu, czy też swojej rodziny. Drugą grupą są osoby starsze, które znajdują czas i niejednokrotnie również wewnętrzną siłę, żeby opowiedzieć o trudnych momentach swojego życia. We wspomnieniach osób starszych ta historia ożywa na nowo, te wszystkie opowieści pobudzają naszą wyobraźnię. Nie są one zbiorem dat i faktów, ale emocjonalnym obrazem, który pomaga przenieść się w przeszłość.

Projekt składa się z dwudniowego szkolenia, którego uczestnicy, młodzi ludzie biorą udział w części seminaryjnej poświęconej najnowszej historii Śląska oraz w części technicznej, gdzie pod okiem profesjonalistów są szkoleni pod kątem przeprowadzania wywiadów. Następnie wyruszają w teren, aby przeprowadzić wywiady ze świadkami czasu, które są umieszczane na portalu www.e-historie.pl.

Relacje świadków historii zawarte na naszej stronie dotyczą czasu i zdarzeń widzianych oczami mniejszości niemieckiej na Śląsku, większości polskiej czy tych, którzy po prostu określają się mianem Ślązaków. „Archiwum Historii Mówionej”, prowadzone przez Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej w partnerstwie ze Związkiem Niemieckich Stowarzyszeń Społeczno-Kulturalnych w Polsce, z roku na rok powiększa liczbę zebranych relacji.

Projekt wystartował w 2009 r. i do końca 2015 roku odbyło się jego siedem edycji, czego efektem jest ponad 300 relacji, z którymi możemy się zapoznać na stronie www.e-historie.pl. Relacje zostały podzielone na siedem grup tematycznych a zebrany materiał dotyczy okresu od lat 30-tych XX w. po lata 90-te minionego stulecia. Wśród zebranych relacji można spotkać historie trudne jak i historie radosne. W wywiadach pojawiają się dwa nurty pamięci mieszkańców Górnego Śląska: wątek górnośląski i wątek kresowy, co związane jest z pochodzeniem współczesnych jego mieszkańców. Ponad połowa relacji umieszczonych na stronie dotyczy działań wojennych na Górnym Śląsku i kształtowania się powojennej rzeczywistości, Tragedii Górnośląskiej oraz trudnych tematów zbrodni i gwałtów popełnionych w tych bolesnych czasach. W mniejszym stopniu natomiast są reprezentowane tematy, które również mają związek z wojną m.in. opisy różnych zdarzeń grup mieszkańców Górnego Śląska, budowa nowych więzi społecznych oraz ważne dla tożsamości tematy, czyli zwyczaje i obyczaje górnośląskie. Autorzy wspomnień posługują się dogodnym dla siebie językiem, stąd część relacji można odsłuchać po polsku, po niemiecku, nie brakuje też wypowiedzi w gwarze śląskiej.

Wszystkie wywiady zostały sprawdzone pod względem merytorycznym przez opiekunów naukowych projektu. W ramach projektu opiekunami byli: dr Danuta Berlińska - socjolog, pracownik naukowy m.in.: Uniwersytetu Opolskiego i Instytutu Śląskiego w Opolu. (lata 2009-2010), dr Maciej Fic – pracownik Zakładu Metodologii i Dydaktyki Historii w Instytucie Historii Uniwersytetu Śląskiego (2010-2012), dr Bernard Linek – p.o. zastępcy dyrektora ds. naukowych w PIN – Instytut Śląskim w Opolu, (2010-2013), dr Adriana Dawid – adiunkt w Katedrze Historii Śląska w Instytucie Historii Uniwersytetu Opolskiego (od roku 2014 ).